Randomisatie

Randomiseren, de proefpersonen willekeurig toe­wijzen aan verschillende behandelingen, kan op verschillende manieren. De bedoeling van ran­domiseren is dat je allerlei eigenschappen van de proefpersonen die het resultaat zouden kunnen ver­storen gelijkelijk over de twee groe­pen verdeelt. Zo moet je niet alle 85-plussers in de interventiegroep stoppen en alle jongere patiënten in de controlegroep.

Je kunt op verschillende manieren randomiseren. Zo kun je patiënten om en om aan de ene of de andere groep toedelen. Dat lijkt willekeurig, maar dat is het niet echt. Je doet het pas echt goed als je als behandelaar niet kunt sjoemelen: je gebruikt ondoorzichtige enveloppen bij het toewijzen van patiënten aan een groep, je belt een zogeheten trial­bureau of je laat de computer een niet te manipule­ren toewijzing leveren.

Soms kun je niet individueel randomiseren, bijvoor­beeld omdat de interventie inhoudt dat de huisarts of ondersteuner voorlichting moet geven. Dat gaat niet goed als dezelfde behandelaar de ene keer wel iets uit moet leggen en de volgende keer haar mond moet houden. Onderzoekers kiezen dan voor clus­terrandomisatie: de ene praktijk doet preventieve bezoeken en de andere niet. De toewijzing van de praktijken gebeurt dan weer op de goede gerando­miseerde manier. Bij clusterrandomisatie heb je wel meer proefpersonen per behandelgroep nodig.